
«دکتر ... نماینده ی مردم مشهد و یکی از اعضای کمیسیون بهداشت اظهار داشت: مقوله ی دریافت حق فنی توسط داروخانه بدین معنی است که داروسازی که در داروخانه به عنوان مسئول فنی فعالیت می کند، داروها را کنترل کند، تداخلات دارویی را استخراج کند و توصیه های لازم را برای مصرف دارو به بیماران ارائه دهد و حتی به پزشک معالج نیز مشاوره بدهد. با این شرایط اگر مسئول فنی تمام موارد را رعایت کند، دریافت حق فنی منطقی است، در غیر این صورت صحیح نیست. وی تصریح کرد: کاری که برخی داروخانه داران انجام می دهند، مانند این است که پزشک از بیماری که ویزیت نکرده است، پول دریافت کند. وی افزود: نباید به طور کلی بر دریافت یا دریافت نکردن حق فنی توسط داروخانه ها حکم داد؛ بلکه باید با افزایش نظارت بر عملکرد داروخانه ها با کسانی که در ازای پولی که دریافت می کنند خدمتی ارائه نمی دهند، برخورد شود. این نماینده ی مجلس با اشاره به قطع بودن رابطه بین داروساز و پزشک در کشور، دریافت حق فنی را صحیح ندانست و اظهار داشت: داروساز باید به عنوان مشاور برای پزشک و بیمار عمل کند. در این شرایط است که دریافت حق فنی از لحاظ قانونی و اخلاقی مورد تاکید و تایید است.»
در پاراگراف بالا اصلا معلوم نیست این نماینده ی محترم بالاخره موافق دریافت حق فنی هستند یا نه؟!!!چطور بیمار بینوا باید یک بار برای ویزیت هزینه بدهد و بارها هم برای نشان دادن جواب آزمایش یا عکس و ... و این هیچگونه فشار مالی بر بیمار ندارد اما داروساز برای چک کردن داروها هم مستحق دریافت حق فنی نیست. (آره خوب حق دارن اینجوری بگن، کارمهمی که انجام نمیدن این داروسازا !!!)
فرض کنید خانمی به پزشک مراجعه کرده و پزشک برایش دارویی تجویز می کند. حالا این خانم نسخه را به داروخانه آورده و داروهایش را می خواهد. دکتر داروساز هنگام تحویل داروها کمی درنگ می کند، دارویی توجهش را جلب کرده. به خاطر می آورد که این دارو، جزو داروهای مطلقا ممنوع در دوران بارداری است و عوارض خطرناک و گاه جبران ناپذیری را به همراه دارد. پس برای احتیاط از آن خانم می پرسد:آیا شما باردار هستید یا نه؟ آن خانم در جواب می گوید:نمی دانم. و دکتر داروساز به او پیشنهاد می دهد که حتما قبل از مصرف این دارو از باردار بودن یا عدم بارداری خویش مطمئن شود و در صورت بارداری به هیچ وجه از این دارو استفاده نکند.
بله، با اینکه اصلا قصد توهین یا جسارت به جامعه پزشکان را ندارم اما از این نوع سهل انگاری ها و بی دقتی ها توسط پزشکان زیاد پیش می آید و نمی توانید منکر آن شوید. پزشک محترم اصلا حواسش به این چیز ها نیست و فقط مثل نقل و نبات دارو تجویز می کند و حتی حواسش به تداخلات دارویی موجود در نسخه ای که می نویسد نیست!!! حالا فرض کنید که با حذف دریافت حق فنی دیگر هیچ دکتر داروسازی حاضر به کار در داروخانه نباشد و داروخانه توسط نسخه پیچ ها و یا افراد عامی اداره شود که فقط داروها را در کیسه ای ریخته و تحویل بیمار دهند. آن وقت حتی اگر با احتمال 1% آن خانم باردار باشد، در اثر سهل انگاری پزشک و نبود فردی تذکر دهنده (همان دکتر داروساز) دارو مصرف شود و نوزادی ناقص به دنیا آید و یک عمر هم کودک و هم والدینش در رنج و عذاب باشند...
یا مثلا -بازهم به دلیل نبود دکتر داروساز در داروخانه- به جای قطره ی چشمی از یک نوع ماده دارویی، قطره از نوع بینی یا گوشی داده شود و بیمار از همه جا بی خبر، قطره را در چشم خود ریخته و حتی منجر به کوری وی شود... موارد مشابه زیادی وجود دارد که ذکر همه آنها در این مقال نمی گنجد.
حذف حق فنی مسلماً مشکلات زیادی را در پی خواهد داشت چرا که وقتی حق داروساز نادیده گرفته شود، داروساز نیز نسبت به حرفه اش احساس مسئولیت نخواهد کرد و مشاوره با بیمار صورت نخواهد گرفت و اگر مسئول فنی وجود داشته باشد، وظایفش را انجام نخواهد داد. این امر موجب خواهد شد تا چرخه ی درمان ناقص بماند و خیلی از درمانها با ناکامی مواجه شوند و تمام هزینه هایی که صرف درمان شده به هدر رود. چرا که یک بخش بسیار مهم از چرخه درمان، دارو و نحوه ی صحیح مصرف آن است . بنابراین حذف حق فنی نه توجیه اقتصادی دارد و نه نظام سلامت می تواند آنرا توجیه کند و به نفع مردم هم نیست.
با حذف حق فنی عملا مشاوره و توصیه دارویی به بیماران حذف می شود، دستور دارویی حذف می شود، سوالات دارویی مردم در داروخانه ها بی جواب می ماند، و اصلا ویزیت سر پایی بیمار توسط پزشک داروساز حذف می گردد، چرا که دیگر احتیاجی به حضور دکتر داروساز در داروخانه نیست و همچنین تربیت دکتر داروساز در دانشکده های داروسازی معنایی نخواهد داشت. از این به بعد باید دانشکده های داروسازی نیز تعطیل بشود. و چه بسا در داروخانه هم مانند سوپر مارکت هر بیماری نسخه اش را در دست بگیرد، داروهای مورد نیازش را طبق نسخه بر دارد و در آخر به صندوق برود و حساب کند!!
امیدوارم توانایی خواندن نسخه را داشته باشد!!!

م : علمی و آموزشی
ن : آذین بهاریان
